2014-11-10 13.35.24

Granty dla bibliotek – gdzie aplikować w listopadzie (cz. 2)

12 listopada 2014

Do końca listopada można składać wnioski o dofinansowanie projektów w ramach konkursów ogłoszonych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W pięciu z nich aplikować mogą biblioteki rożnego typu. W ramach programów do wyboru jest aż 13 rożnych priorytetów. W tym artykule opiszę najbardziej adekwatny z punktu widzenia działalności bibliotek program – Promocja literatury i czytelnictwa – składający się z trzech priorytetów: Literatura, Promocja czytelnictwa, Partnerstwo publiczno-społeczne.

W dwóch pierwszych priorytetach udział mogą brać wszystkie biblioteki będące samorządowymi instytucjami kultury (z wyjątkiem instytucji współprowadzonych przez ministra i jednostek samorządu terytorialnego), jak rownież organizacje pozarządowe (np. stowarzyszenia działające przy bibliotekach) oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą. W trzecim priorytecie wnioskodawcą musi być organizacja pozarządowa, która projekt realizować będzie w partnerstwie z biblioteką. Operatorem programu jest Instytut Książki.

Priorytet Literatura

W ramach tego priorytetu można pozyskać dofinansowanie publikacji utworów niedostępnych na rynku księgarskim (w tym nowych opracowań krytycznych i nowych tłumaczeń na j. polski). Możliwe formaty publikacji to: książka drukowana, e-book, audiobook, książka dla niewidomych i słabowidzących. Projekty mogą dotyczyć zarówno wydawania literatury w języku polskim (w tym łumaczeń z innych języków). Warunkiem koniecznym jest wydanie książki z nadanym numerem ISBN.

W regulaminie konkursu możemy przeczytać, że “strategicznym celem priorytetu jest podnoszenie poziomu świadomości literackiej i uzupełnienie rynku wydawniczego poprzez dofinansowywanie wartościowych, niekomercyjnych publikacji literatury polskiej i światowej.” Grantodawca stawia na ambitne działa literackie, definiując je jako te, które nie mają szans na wydanie komercyjne.

Warto przyjrzeć się jeszcze kryteriom oceny wniosku. Komisja składająca się z grupy ekspertów (zobacz skład zeszłorocznej komisji) przygląda się projektom mając na uwadze trzy kategorie ocen – ocenę wartości merytorycznej, ocenę zgodności ze strategicznymi celami priorytetu oraz ocenę wartości organizacyjnej. Maksymalna liczba punktów, jakie można uzyskać, wynosi 100. W zeszłym roku dofinansowanie dostały projekty, które oceniono na co najmniej 70,8 pkt oraz dodatkowo 15 projektów gorzej ocenionych (z odwołania). Biblioteki wysłały 8 wniosków, połowę z nich dofinansowano (co ciekawe wszystkie 4 dofinansowane projekty złożyła Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu).

Najwięcej punktów może zapewnić wysoka ocena merytoryczna – łącznie 60. Komisja bierze pod uwagę wartość literacką utworu (25 pkt.) oraz jego znaczenie dla rozwoju kultury literackiej w Polsce (25 pkt.). Oceniany jest również poziom edycji i redakcji książki (10 pkt). Po 10 punktów można uzyskać także w ocenie strategicznej – punktowany jest tu potencjał organizacyjny wydawcy, premiowane są też pierwsze wydania utworów danego autora w języku polskim oraz książki dla dzieci.

Budżet priorytetu: 3,5 mln zł
Minimalna wnioskowana kwota dotacji: 5 000 zł
Maksymalna wnioskowana kwota dotacji: do 20 000 zł z wkładem własnym na poziomie 25%, do 40 000 zł z wkładem własnym na poziomie 50%

Przykładowe projekty dofinansowane w 2014 r.:

Priorytet Promocja czytelnictwa

W ramach tego priorytetu można pozyskać dofinansowanie:

  • kampanii społecznych, edukacyjnych i promocyjnych;
  • festiwali literackich;
  • wydarzeń literackich i promocji nowości wydawniczych;
  • cyklicznych audycji telewizyjnych (co najmniej 3 odcinki);
  • cyklicznych audycji radiowych i internetowych (co najmniej 3 odcinki).

Według regulaminu “strategicznym celem priorytetu jest wspieranie wartościowych form promowania czytelnictwa, zarówno poprzez dofinansowywanie innowacyjnych szeroko zakrojonych programów promujących powszechne praktyki czytelnicze, jak i poprzez wsparcie dla przedsięwzięć promujących najbardziej znaczące zjawiska literatury współczesnej”.

Z 437 wniosków zgłoszonych w zeszłym roku (blisko ⅓ wniosków złożyły biblioteki) dofinansowanie otrzymało 75 projektów, z czego 23 przygotowane przez biblioteki. Próg od którego przyznawano dotacje to 83,80 pkt. Warto jednak zauważyć, że projekty o dużo niższej punktacji również otrzymały środki po złożeniu odwołania (w oparciu o indywidualną ocenę odwołania przez ministra, w oderwaniu od uzyskanej punktacji – w ten sposób środki przyznano 39 instytucjom, oznacza to, że ponad połowa dofinansowanych to wnioski z odwołania). Najgorzej oceniony z dofinansowanych projektów uzyskał ocenę 68,60 pkt.

Na jakiej podstawie komisja ocenia wnioski (zobacz skład zeszłorocznej komisji)? Najwięcej punktów (aż 30) w “Kryterium oceny wartości merytorycznej” można uzyskać za “wartość merytoryczną projektu” (tak, wartość merytoryczna projektu jest oceniana w oparciu o wartość merytoryczną projektu…). Pozostałe 30 punktów może zostać przyznane za “stopień wykorzystania wartościowej literatury w projekcie” (15 pkt.) oraz “oryginalność i spójność koncepcyjną projektu, potencjał promocyjny projektu oraz zastosowanie przez wnioskodawcę działań adekwatnych do oczekiwań docelowych grup odbiorców” (kolejne 15 pkt.).

Nieco bardziej klarowne są kryteria oceny strategicznej. Tu można uzyskać po 10 punktów za: “kompleksowość projektu i jego zbieżność z celami działalności wnioskodawcy”, “promowanie literatury wśród dzieci i młodzieży” oraz “potencjał organizacyjny wnioskodawcy”.

Budżet priorytetu: 5 mln zł
Minimalna wnioskowana kwota dotacji: 5 000 zł
Maksymalna wnioskowana kwota dotacji: 60 000 zł – 500 000 zł (kwota możliwego dofinansowania i wkładu własnego zależna od zadania, patrz regulamin, s. 5-6)

Przykładowe projekty dofinansowane w 2014 r.:

Priorytet Partnerstwo publiczno-społeczne

W ramach tego priorytetu można pozyskać dofinansowanie na bardzo konkretne cele:

  • zorganizowanie i prowadzenie wolontariatu na rzecz biblioteki;
  • zorganizowanie i przeprowadzenie w ciągu roku co najmniej sześciu spójnych ze sobą działań aktywizujących lokalną społeczność wokół biblioteki;
  • organizowanie i przeprowadzenie jednego, jednodniowego wydarzenia promującego bibliotekę wśród członków lokalnej społeczność („święto biblioteki”).

Ponieważ “strategicznymi celami priorytetu są aktywizacja lokalnej społeczności wokół biblioteki publicznej jako ważnej instytucji kultury w gminie oraz wzmocnienie znaczenia biblioteki jako miejsca integracji życia społeczności lokalnej”, to grantodawca określił tutaj odrębne zasady dotyczące podmiotów uprawnionych do uzyskania dotacji. Wniosek składa organizacja pozarządowa działająca w partnerstwie z biblioteką, która spełnia kilka dodatkowych warunków (patrz regulamin, s. 2).

W ubiegłym roku w priorytecie zgłoszono tylko 91 wniosków, z których 28 otrzymało dofinansowanie (3 z odwołania), a próg punktacji wynosił 71,80 pkt. Tutaj również komisja ocenia wartość merytoryczną projektu w oparciu o wartość merytoryczną projektu (dodano jednak małą podpowiedź “w tym wykorzystanie najciekawszych zjawisk literackich”) – w tym kryterium można uzyskać 20 punktów. Kolejne 20 pkt. może zostać przyznane za “oryginalność działań służących realizacji zadania oraz ich dostosowanie do potrzeb lokalnej społeczności“. Na 10 punktów komisja może ocenić “spójnośći komplementarność wszystkich trzech elementów zadania” oraz “koncepcję promocji zadania”.

Budżet priorytetu: 1 mln zł
Minimalna wnioskowana kwota dotacji: 10 000 zł
Maksymalna wnioskowana kwota dotacji: 30 000 zł (przy wkładzie własnym na poziomie nie mniejszym niż 10%)

Przykładowe projekty dofinansowane w 2014 r.:

Informacje wspólne dla opisanych priorytetów

Komisja przyznaje każdemu wnioskowi również punkty za wartość organizacyjną. Na tę ocenę składają się:

  • ocena profesjonalizmu przygotowania wniosku, w tym rzeczowości i spójności w prezentacji wszystkich elementów wniosku (6 pkt.);
  • ocena budżetu przedstawionego we wniosku, w tym w szczególności relacji między wnioskowanym dofinansowaniem a pozostałymi źródłami finansowania zadania (4 pkt.).

Warto zwrócić uwagę, że drugie kryterium jest ściśle powiązane z tym, jak wysoki zaoferuje się wkład własny – im mniej środków do projektu dołoży Ministerstwo, tym więcej punktów można uzyskać.

Warto zapoznać się również z tabelkami kosztów kwalifikowanych, tym bardziej, że w każdym z opisanych powyżej priorytetów można zabudżetować wynagrodzenia dla osób pracujących przy projekcie.

Wnioski należy składać za pośrednictwem internetowego systemu EBOI do 30 listopada 2014, a jeżeli zostaną środki, Ministerstwo ogłosi drugi nabór w 2015 roku (do 31 marca). W praktyce drugi nabór ogłaszany jest niezwykle rzadko. W projektach należy zaplanować harmonogram działań (okres kwalifikowalności to rok 2015, z wyjątkiem zadań wieloletnich) oraz budżet (zawierający odpowiedni procent finansowego wkładu własnego). Wszystkie wnioski w programie podlegają najpierw ocenie formalnej (błąd formalny wyklucza wniosek z oceny merytorycznej).

***

W kolejnej części opiszę pozostałe programy MKiDN, w ramach których biblioteki aplikować mogą o fundusze. Będą to priorytety nie tak ściśle powiązane z działalnością bibliotek, a w związku z tym przydatne dla węższych grup książnic, np. ze względu na typ placówki czy charakter księgozbioru i prowadzonej działalności.